Το ζήτημα της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού στις σχολικές μονάδες επιχειρεί να αντιμετωπίσει με ολοκληρωμένο τρόπο ο θεσμός του Παρατηρητηρίου ενδοσχολικής βίας που εγκαινιάστηκε από το Υπουργείο Παιδείας στις 17/12/2012 και λειτουργεί πλέον και στην Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης ΑΜΘ από την απερχόμενη σχολική χρονιά.

• Ο λόγος που συστάθηκε το «Παρατηρητήριο για τη σχολική βία και το σχολικό εκφοβισμό» και στην Ελλάδα είναι πολλαπλός. Υπάρχει κατ’αρχάς ανάγκη για κάλυψη αυτού του βιβλιογραφικού και ερευνητικού κενού αναφορικά με την καταγραφή των κοινωνικοδημογραφικών χαρακτηριστικών της σχολικής βίας στη χώρα μας. Μέχρι τώρα γνωρίζαμε μόνο ό,τι γίνεται στο εξωτερικό.
• Ο δεύτερος λόγος είναι η πρόβλεψη πως οτιδήποτε συμβαίνει στις ξένες κοινωνίες αργά ή γρήγορα μετακυλίεται και στη δική μας, και είναι ασφαλέστερος δρόμος η πρόληψη από την αντιμετώπιση.
• Ο τρίτος λόγος είναι η έξαρση της δυσλειτουργίας των σχέσεων λόγω της οικονομικής κρίσης και των κοινωνικών αλλαγών που αντιμετωπίζει εσχάτως η Ελλάδα.

Στο πλαίσιο αυτό ο στόχος του Παρατηρητηρίου είναι η μέριμνα για την πρόνοια και ασφάλεια των μελών της σχολικής κοινότητας (με όλα τα ζεύγη ιεραρχίας) ενάντια στη σχολική βία και τον εκφοβισμό.

Μέλημα του Παρατηρητηρίου είναι:

- η καταγραφή, η μελέτη και η ταυτοποίηση των περιπτώσεων σχολικής βίας και παράλληλα η διοχέτευσή τους σε πιστοποιημένους φορείς για τη διαχείρισή τους.

- η σχεδιασμός, η υποστήριξη και η εποπτεία δράσεων που θα υλοποιούνται στην εκπαιδευτική κοινότητα

- η παροχή κατευθύνσεων και οδηγιών προς τη σχολική κοινότητα αναφορικά με τα βήματα διαχείρισης των συμβάντων (κοινό πρωτόκολλο διαχείρισης)

- εκπόνηση μελετών και ανατροφοδότηση της έρευνας.

Το Παρατηρητήριο για τη λειτουργία του εποπτεύεται από το ΥΠΘ και υποστηρίζεται από ενδεκαμελή επιτροπή (Σ.Ε) που ορίστηκε στις 05-02-2013 με Υπουργική Απόφαση.

Η σχολική βία μας αφορά όλους

Για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στα προγράμματα Αγωγής Υγείας στα σχολεία με κέντρο τον άξονα «Διαπροσωπικές Σχέσεις-Ψυχική Υγεία» και τα προγράμματα που προσεγγίζουν θέματα όπως η πρόληψη βίας, η διαχείριση συγκρούσεων, ο ρατσισμός κ.α. Τα σχολεία μας μέχρι σήμερα αναλάμβαναν ενεργό δράση με δραστηριότητες συνεργατικής μάθησης και ευαισθητοποίησης μέσα από διαθεματική διδασκαλία, σχολικές δραστηριότητες, εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης κλπ κατά του φαινομένου. Η εμπειρία μάλιστα μαρτυρεί ότι η ποσότητα των δράσεων αυτών είναι σημαντική και η ποιότητα παρόλο που δεν είναι κάτι που εύκολα κρίνεται ωστόσο αντέχει, στις πλείστες περιπτώσεις, σε σοβαρή κριτική. Δεν έγινε όμως ποτέ ως τώρα μία κίνηση συντονισμένη και γενικευμένη, στοχευμένη και προγραμματισμένη εξ ολοκλήρου, εξακτινωμένη προς όλες τις σχολικές βαθμίδες.

Για πρώτη φορά η προσπάθεια θα αφορά συνολικά την τοπική κοινωνία με όλους τους εγκεκριμένους φορείς -υπηρεσίες, εθελοντικές οργανώσεις, τοπικές αρχές κλπ - που μπορούν να συνεισφέρουν στην αντιμετώπιση του φαινομένου είτε από την πλευρά της πρόληψης και της ενημέρωσης, είτε από την πλευρά της διαχείρισης και της καταστολής των φαινομένων bullying.

Το άλλο καινούριο στοιχείο που εισάγει ο θεσμός είναι η ενιαία και συνολική εκπόνηση προγραμμάτων και δράσεων κατά της ενδοσχολικής βίας με συνέχεια και συνέπεια από την Πρωτοβάθμια ως τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, με διάρκεια και με θεωρητικές και βιωματικές προσεγγίσεις τόσο για τους μαθητές όσο και για τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς. Τις δράσεις αυτές συντονίζει, με τη συνεργασία και την ευθύνη του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης, κου Σάββα Μελισσόπουλου, η Συντονίστρια Δράσεων για τη Σχολική Βία και τον Εκφοβισμό στην ΑΜΘ, κα Αλεξάνδρα Γκουλιάμα, εκπαιδευτικός κλάδου ΠΕ2.